حاج ملا هادي السبزواري
26
شرح المنظومة
حكمت منظومه را از روى دستخط مؤلف بپايان برده است . ودر چاپخانه آقا مشهدي محمد تقي لواسانى در تهران بچاپ رسانيده است . قبل از اين چاپ ، طبق گزارش وى چاپ مغلوط ديگرى نيز بوده است . « 131 » اين نسخه داراى دو بخش منطق ( اللئآلى المنتظمه ) در 123 صفحه وشامل 392 بيت ، وبخش فلسفه ( شرح غرر الفرائد با حواشي ) در 360 صفحه وداراى 1087 بيت وهفت مقصد است ودر قطع رحلي تحرير شده است . اين طبع داراى خطى خوش وخوانا وكم غلط مىباشد . حواشي آن در مواردى قابل خواندن نمىباشد . اين چاپ مكررا افست شده واكنون در بازار رايج است . بدين لحاظ اين چاپ را در تصحيح اشعار ومتن نسخه أصل قرار داديم ، ودر پاورقىها با رمز « نا » آمده است . 2 - نسخه چاپ مظفرى : اين نسخه ، در زمان مظفر الدين شاه قاجار ( 1324 - 1269 ه . ق ) استنساخ وچاپ شده است داراى خطى درشت وتنها شامل بخش حكمت است . كاتب آن ، فردى كم سواد وسهل انگار بوده است . تاريخ دقيق كتابت وچاپ آن واينكه از روى كدام نسخه رونويسى شده نيز مشخص نيست . داراى اغلاط وافتادگيهاى فراوان است . چندين حاشية از چاپ ناصري اضافه دارد . در قطع وزيري ودر 355 صفحه كتابت شده است . در پاورقيها با رمز « مظ » به آن اشاره شده است . 3 - نسخه خطى مجلس شوراى اسلامى : اين نسخه ، به شماره 1774 فهرست خطى كتب عربى مجلس شوراى اسلامى وداراى شماره ثبت 50906 ودر قطع رقعى است . اين نسخه تنها شامل حواشي حكمت منظومه در 152 صفحه است . در پايان اين نسخه تاريخ دقيق اتمام تأليف حواشي شرح منظومه در ماه ربيع الاوّل سال 1281 ه . ق يعنى درست بيست ويكسال پس از تأليف شرح غرر الفرائد ذكر شده است . اين نسخه داراى خط بسيار زيبا وخواناست وتقريبا بدون غلط است . كاتب آن با سليقه خاصي ابتدأ « قولنا » ها را با مركب قرمز وسپس مطلب حواشي را با مركب سياه آورده است . وى يقينا أهل علم وفلسفه بوده است . بسيارى از اغلاط املايى ومعنوي كه در چاپ ناصري ومظفرى آمده است در اين نسخه اصلاح گرديده است . وچندين حاشية افزون از چاپ ناصري ومظفرى دارد . اين نسخه از مملوكات فردى بنام أحمد بن محمد رضا طيب سمنانى